Người 'thổi hồn' sản xuất hữu cơ cho vùng nắng gió

Đó là trang trại của gia đình tỷ phú Ngô Xuân Hiếu, sinh năm 1967 ở bon R’Bút, xã Quảng Sơn, huyện Đắk Glong, Đắk Nông.

Cách đây hơn 20 năm, sau khi rời quân ngũ, gia đình ông Hiếu cùng người em trai từ quê Ninh Bình vào vùng đất Quảng Sơn lập nghiệp. Với số vốn ít ỏi, ban đầu 2 anh em ông Hiếu chỉ đủ tiền mua mỗi người gần 2ha đất canh tác để sống qua ngày.

Nhờ chịu khó làm ăn, biết cách làm hiệu quả, tích cóp và mua dần, đến nay, 2 anh em ông mỗi người đã có hơn 30ha vườn trồng nhiều loại cây ăn trái như bưởi, bơ, sầu riêng, hồ tiêu... và được coi là những người làm ăn giỏi nhất ở Quảng Sơn. Riêng ông Hiếu, hiện mỗi năm gia đình thu từ 7 - 8 tỷ đồng. 

“Chúng tôi mua được mấy chục ha đất như bây giờ là vì hồi đó vùng này khó khăn lắm, từ ngoài đường lớn vào đây khoảng 6 cây số chỉ có đường mòn, mùa khô bụi mịt mù, mưa thì lầy lội, vườn trồng tiêu, cà phê nhưng thiếu nước tưới, chăm sóc kém nên gần như không có thu. Vì thế, họ bán rẻ.

Sau khi mua, tôi bỏ hết cây cũ, cải tạo đất dần dần, đầu tư hệ thống tưới tự động, mua cả ngàn mét đường ống, đầu tư máy bơm để bơm nước từ hồ nước dưới thung lũng lên để tưới. Đến khi thu hoạch, vận chuyển cũng là một vấn đề nên sau đó chúng tôi phải đầu tư tiền tỷ để san ủi, làm mấy cây số đường rải sỏi như bây giờ”, ông Hiếu kể.

Trong khi phần lớn người dân ở Quảng Sơn trồng cây tiêu, cà phê, ít ai trồng bưởi thì ông Hiếu lại trồng. “Tôi nghĩ, cây bưởi chưa ai trồng nên đầu ra chắc sẽ thuận lợi hơn. Nhưng cây bưởi da xanh vốn là cây đặc thù ở miền Tây, miền Đông, chứ ở Tây Nguyên thì có sự khác biệt về thổ nhưỡng, thời tiết, khí hậu. Không chỉ thế, vùng đất Quảng Sơn này nổi tiếng khô cằn, thiếu nước, vì thế thời gian đầu tôi gặp rất nhiều khó khăn, phải vừa làm vừa học hỏi các tài liệu, tham khảo ý kiến các nhà chuyên môn, kỹ sư nông nghiệp”, ông Hiếu cho biết.

Sau khi các loại cây ăn trái đã “trụ vững” ở vùng đất nắng gió này, ông Hiếu bắt đầu nghĩ đến việc canh tác sạch.

“Muốn canh tác bền vững, thu nhập ổn định với giá cao, không sợ bị thương lái chê, ép giá thì yếu tố quan trọng đầu tiên là sản phẩm phải sạch, sau đó mới tới ngon, hình thức đẹp... Canh tác theo quy trình sạch thì đầu tiên là tốt cho sức khoẻ của chính bản thân mình, người thân của mình vì không phải tiếp xúc với hóa chất độc hại hàng ngày, mình trồng cho chính mình ăn luôn, sau đó là tốt cho cả cộng đồng. Điều rất quan trọng nữa là canh tác hữu cơ giúp cây khỏe, đất càng ngày càng sạch, khỏe, không ô nhiễm môi trường”, ông Hiếu nói.

Hiện ông Hiếu còn phát triển trang trại gắn với phát triển du lịch sinh thái, tăng thêm thu nhập và cũng là nơi để tham quan, học hỏi cho các hộ có điều kiện, nhu cầu làm mô hình.

Hiện nay, ngoài 10ha bưởi da xanh, trang trại ông Hiếu còn có 10ha tiêu, 6ha sầu riêng Dona và 4ha bơ boot. Tất cả đều canh tác theo quy trình VietGAP (đã được cấp chứng nhận) và canh tác theo hướng hữu cơ.

Do được quy hoạch bài bản ngay từ đầu nên phần lớn quy trình chăm sóc đã được vận hành tự động, áp dụng cơ giới với hệ thống tưới tự động, bón phân bằng máy, sử dụng phân bón hữu cơ và các chế phẩm vi sinh phòng trừ sâu bệnh. Môi trường trong trang trại rất trong lành, đất mềm, xốp, rất nhiều loại côn trùng có ích sinh sống, điều hòa, cân bằng sinh thái trong vườn. Dưới mặt đất, cỏ phát triển tự do, chỉ cắt tỉa cỏ quanh các gốc cây và tuyệt đối không dùng thuốc diệt cỏ.

Ông Hiếu cho biết, bình quân mỗi năm ông thu hơn 100 tấn bưởi, 30 tấn tiêu hạt, 4ha bơ đạt năng suất bình quân 25 tấn/1ha. Đặc biệt, năm 2023 này, gia đình ông Hiếu trúng đậm từ 10ha sầu riêng, mặc dù mới chỉ khoảng hơn 1 nửa diện tích cây cho trái. “Tôi có 10ha sầu riêng, kết hợp với em trai tôi gần chục ha nữa là đủ diện tích cho một mã số vùng trồng. Hiện tôi đang làm hồ sơ đăng ký, họ đang thẩm định để cấp mã số phục vụ xuất khẩu”, ông Hiếu phấn khởi.

Năm 2021, con trai ông Hiếu là Ngô Thanh Sáng (sinh năm 1995) sau khi tốt nghiệp đại học đã về thành lập HTX Nông nghiệp Thương mại dịch vụ Sangs farm gồm 7 thành viên và 14 hộ liên kết với tổng diện tích hiện nay 100ha. Ông Hiếu cùng con trai hỗ trợ kỹ thuật canh tác cho bà con và tìm đầu ra ổn định cho các sản phẩm của bà con trong HTX. Hiện nay, HTX đã mở một cửa hàng giới thiệu sản phẩm tại TP Gia Nghĩa (Đắk Nông).

“Toàn tỉnh hiện có khoảng 170 cơ sở áp dụng quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp tốt (GAP) với tổng diện tích được chứng nhận hơn 25.000ha. Trong đó, 2.000ha áp dụng tiêu chuẩn VietGAP; gần 500ha áp dụng tiêu chuẩn GlobalGAP và hữu cơ; hơn 22.000ha áp dụng các tiêu chuẩn khác như 4C, UTZ, Rainforest Alliance”, ông Hồ Gấm, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Đắk Nông cho biết.