Gạo nếp gà gáy Mỹ Lung: Từ ruộng đồng Sơn Lương ra thị trường

Từng bước khẳng định thương hiệu gạo nếp gà gáy

Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ, manh mún từng là “điểm nghẽn” lớn ở nhiều địa phương miền núi.  HTX sản xuất gạo nếp gà gáy Mỹ Lung đã từng bước khẳng định vai trò trung tâm trong tổ chức sản xuất, liên kết tiêu thụ, góp phần nâng tầm giá trị đặc sản truyền thống, đưa hạt gạo nếp gà gáy từ ruộng đồng tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.  

Hiện nay, HTX có 10 thành viên chính thức, tạo việc làm thường xuyên cho 06 lao động. Cơ sở vật chất được đầu tư tương đối đồng bộ, gồm: nhà điều hành, nhà kho, nhà xưởng, dây chuyền xay xát đóng gói gạo, khu chưng cất và hầm chứa rượu nếp gà gáy. Tổng nguồn vốn cố định đạt 612 triệu đồng, vốn lưu động 2,25 tỷ đồng, đáp ứng yêu cầu sản xuất kinh doanh và mở rộng liên kết theo chuỗi giá trị.

Không chỉ chú trọng sản xuất, HTX còn sớm xây dựng nền tảng tổ chức vững chắc khi thành lập Chi bộ HTX Nếp gà gáy Mỹ Lung, tạo sự thống nhất trong lãnh đạo, điều hành, gắn phát triển kinh tế với thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước.

Nhờ định hướng đúng và cách làm bài bản, sản phẩm gạo nếp gà gáy Mỹ Lung nhanh chóng tạo được dấu ấn. Từ năm 2019, sản phẩm đã được công nhận là sản phẩm tiêu biểu cấp tỉnh, HTX vinh dự nhận Bằng khen của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường). Các năm tiếp theo, gạo nếp gà gáy liên tục được ghi nhận qua các danh hiệu OCOP và chứng nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu ở cả cấp khu vực và quốc gia.

Đặc biệt, năm 2022, sản phẩm gạo nếp gà gáy Mỹ Lung được nâng hạng OCOP 4 sao, HTX đạt chứng nhận ISO 22000:2018 về an toàn thực phẩm. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng, tạo nền tảng để HTX chuyển mạnh sang sản xuất theo hướng hữu cơ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Ông Khúc Ngọc Tung, Giám đốc HTX sản xuất gạo nếp gà gáy Mỹ Lung cho biết, muốn nâng giá trị hạt gạo thì không thể làm theo cách cũ. HTX xác định phải chuẩn hóa từ khâu giống, canh tác, thu hoạch đến chế biến, đóng gói; coi chất lượng và uy tín là yếu tố sống còn, từ đó mới xây dựng được thương hiệu bền vững cho gạo nếp gà gáy Mỹ Lung.

Từ mô hình thí điểm ban đầu năm 2022 với diện tích 0,65 ha, 18 hộ tham gia, đến năm 2023, HTX đã phối hợp với 02 doanh nghiệp triển khai dự án liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, mở rộng diện tích sản xuất nếp gà gáy theo hướng hữu cơ lên 24,01 ha, với 125 hộ nông dân tham gia trực tiếp.

Theo đánh giá, mô hình liên kết đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt nông dân được hỗ trợ kỹ thuật, cung ứng vật tư đầu vào, bao tiêu sản phẩm với giá ổn định; HTX chủ động được vùng nguyên liệu, kiểm soát chất lượng đồng đều.

Ông Đinh Công Thuận, một thành viên HTX tham gia mô hình liên kết từ những ngày đầu, chia sẻ: Trước đây, mỗi nhà làm mỗi kiểu, được mùa thì rớt giá, được giá thì mất mùa. Từ khi tham gia HTX, chúng tôi được hướng dẫn sản xuất theo quy trình hữu cơ, có doanh nghiệp và HTX đứng ra bao tiêu nên rất yên tâm, thu nhập ổn định hơn, người dân cũng gắn bó với ruộng đồng hơn.

Hiệu quả kinh tế gắn với trách nhiệm cộng đồng

Ngoài sản phẩm gạo, HTX còn phát triển sản phẩm rượu nếp gà gáy truyền thống, với sản lượng chưng cất trên 3.300 lít/năm, góp phần đa dạng hóa sản phẩm, gia tăng giá trị cho hạt lúa nếp.

Năm 2023, tổng doanh thu của HTX đạt 2,25 tỷ đồng, lợi nhuận khoảng 525 triệu đồng. Quan trọng hơn, mô hình HTX đã tạo sinh kế ổn định cho hàng trăm hộ dân, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân xã Sơn Lương.

Với những đóng góp đó, HTX được UBND tỉnh Phú Thọ vinh danh Doanh nghiệp tiêu biểu năm 2023, Chủ tịch UBND tỉnh trao tặng danh hiệu HTX tiêu biểu trong sản xuất các sản phẩm truyền thống địa phương đạt tiêu chuẩn OCOP từ 3-5 sao.

Bà Nguyễn Thị Lợi, một thành viên HTX cho hay, tham gia HTX, chúng tôi không chỉ bán được lúa với giá tốt mà còn được tập huấn, nâng cao nhận thức về sản xuất sạch, bảo vệ môi trường. Người dân giờ không còn tâm lý làm ăn manh mún, mà cùng nhau giữ gìn thương hiệu gạo nếp gà gáy của địa phương.

Thời gian tới, HTX sản xuất gạo nếp gà gáy Mỹ Lung tiếp tục mở rộng mô hình liên kết sản xuất lúa theo hướng hữu cơ trên địa bàn xã Sơn Lương, đồng thời mở rộng sang một số khu dân cư lân cận. HTX phối hợp với doanh nghiệp hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao năng lực chế biến sâu, truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu thị trường trong và ngoài tỉnh.

Theo ông Khúc Ngọc Tung, HTX đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực đội ngũ lãnh đạo, bồi dưỡng cán bộ chuyên môn, thu hút nguồn nhân lực trẻ có trình độ, khuyến khích các thành viên đề xuất ý tưởng sáng tạo để xây dựng và phát triển thương hiệu gạo nếp gà gáy Mỹ Lung.

“Chúng tôi xác định phát triển HTX không chỉ vì lợi nhuận mà còn vì trách nhiệm với cộng đồng. Giữ được giống nếp quý, làm giàu trên chính mảnh đất quê hương, đó mới là mục tiêu lâu dài”, ông Tung nhấn mạnh.

Từ một giống lúa bản địa gắn với canh tác truyền thống, gạo nếp gà gáy Mỹ Lung nay đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường. Mô hình HTX tại xã Sơn Lương không chỉ là câu chuyện về nâng tầm đặc sản, mà còn là minh chứng cho hướng đi đúng đắn của kinh tế tập thể trong phát triển nông nghiệp bền vững, gắn sản xuất với giá trị văn hóa và sinh kế lâu dài cho người nông dân.