Viên súp bún nước lèo 'kể chuyện' văn hóa đồng bào Khmer Nam Bộ

Dự án “SABAY - Viên súp bún nước lèo ăn liền” của nhóm sinh viên Đại học Trà Vinh vừa đoạt giải Nhì tại vòng chung kết Cuộc thi “Ý tưởng học sinh, sinh viên khởi nghiệp khu vực Đồng bằng sông Cửu Long - INNOBE” lần thứ IV năm 2026.

Dự án hướng đến phát triển món bún nước lèo truyền thống của đồng bào Khmer Nam Bộ thành sản phẩm tiện lợi, dễ bảo quản, phù hợp với nhu cầu tiêu dùng hiện đại. Qua đó, nhóm sinh viên mong muốn góp phần lưu giữ hương vị, câu chuyện và giá trị văn hóa gắn với món ăn đặc trưng này.

Đưa món ăn truyền thống vào sản phẩm tiện lợi

Nhóm thực hiện dự án gồm các sinh viên Sơn Trần Minh Mẫn, Lê Trường Huy, Nguyễn Thị Ngọc Hạnh, Nguyễn Thúy Vy và Danh Quốc An. Từ tháng 12/2025, nhóm bắt đầu nghiên cứu sản phẩm, sau đó tiếp tục hoàn thiện ý tưởng với sự tư vấn của Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp, Đại học Trà Vinh.

Sơn Trần Minh Mẫn, Trưởng nhóm dự án cho biết, ý tưởng bắt nguồn từ món bún nước lèo quen thuộc trong đời sống của đồng bào Khmer Nam Bộ. Nhóm lựa chọn công nghệ sấy thăng hoa để chế biến nước lèo thành dạng viên, giúp thuận tiện trong đóng gói, vận chuyển và sử dụng.

“Từ món bún nước lèo truyền thống, nhóm nghiên cứu phát triển viên súp ăn liền nhằm giữ lại hương vị đặc trưng, đồng thời đáp ứng nhu cầu sử dụng nhanh và thuận tiện của người tiêu dùng”, Sơn Trần Minh Mẫn nói.

Theo nhóm nghiên cứu, công nghệ sấy thăng hoa giúp hạn chế sự biến đổi về hương vị và một số đặc tính của nguyên liệu trong quá trình chế biến. Khi sử dụng, người dùng cho viên súp vào nước nóng để hoàn nguyên nước lèo, sau đó dùng kèm bún và các loại rau theo sở thích.

Thành phần viên súp gồm cá lóc, nấm rơm, huyết, mắm bò hóc, bông súng, bắp chuối, sả, củ ngải, bún, riềng và một số gia vị. Nhóm cho biết nguyên liệu được lựa chọn theo công thức chế biến bún nước lèo truyền thống của đồng bào Khmer.

Dự án hiện phát triển hai dòng sản phẩm. Dòng thứ nhất gồm bún và viên súp, có giá dự kiến 29.000 đồng/gói. Dòng thứ hai gồm 6 viên súp, không kèm bún, có giá dự kiến 120.000 đồng/gói, phù hợp với người muốn chủ động lựa chọn nguyên liệu ăn kèm.

Theo công bố của nhóm, sản phẩm được đóng trong bao bì nhôm và có hạn sử dụng dự kiến 9 tháng. Các chỉ tiêu chất lượng, điều kiện bảo quản và thông tin ghi nhãn sẽ tiếp tục được hoàn thiện trong quá trình chuẩn hóa sản phẩm.

Kết nối ẩm thực với di sản của đồng bào Khmer Nam Bộ

Điểm đáng chú ý của dự án không chỉ nằm ở việc tạo ra sản phẩm ăn liền, mà còn ở cách kết nối sản phẩm với nội dung giới thiệu văn hóa của đồng bào Khmer.

Nhóm dự kiến tích hợp mã QR trên bao bì để người sử dụng tiếp cận thông tin về nguồn gốc món bún nước lèo, nguyên liệu, cách chế biến cùng những câu chuyện liên quan đến đời sống, lịch sử và văn hóa của đồng bào Khmer Nam Bộ.

Bên cạnh đó, còn xây dựng nội dung Bảo tàng Khmer 3D, tạo thêm không gian để người trẻ tìm hiểu hình ảnh, hiện vật, món ăn và các giá trị di sản của cộng đồng Khmer bằng hình thức trực quan.

Theo nhóm thực hiện, nhiều món ăn truyền thống hiện chủ yếu được lưu giữ qua kinh nghiệm của nghệ nhân và người lớn tuổi. Công thức chế biến chưa được ghi chép, chuẩn hóa đầy đủ; nguyên liệu đặc thù, thời gian bảo quản ngắn và quá trình chế biến công phu cũng hạn chế khả năng đưa sản phẩm đến thị trường xa hơn.

Việc chuyển món ăn truyền thống sang dạng sản phẩm tiện lợi được nhóm xác định là một hướng tiếp cận nhằm mở rộng khả năng giới thiệu ẩm thực của đồng bào Khmer. Tuy nhiên, quá trình phát triển sản phẩm vẫn cần bảo đảm giữ được đặc trưng về nguyên liệu, mùi vị và câu chuyện văn hóa của cộng đồng sở hữu di sản.

Anh Sơn Trần Minh Mẫn cho biết quá trình thử nghiệm, sản phẩm được thực hiện tại phòng thí nghiệm của nhà trường. Nhóm đang tiếp tục hoàn thiện quy trình sản xuất, hồ sơ pháp lý và các điều kiện cần thiết trước khi mở rộng quy mô.

Từ một món ăn quen thuộc trong đời sống đồng bào Khmer Nam Bộ, dự án “SABAY - Viên súp bún nước lèo ăn liền” cho thấy khả năng kết hợp giữa công nghệ thực phẩm, khởi nghiệp sinh viên và bảo tồn văn hóa bản địa.

Giải Nhì tại cuộc thi INNOBE lần thứ IV năm 2026 là bước ghi nhận ban đầu, đồng thời mở thêm cơ hội để nhóm tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, đưa hương vị bún nước lèo đến gần hơn với người tiêu dùng.