Làng nghề bánh phồng Cái Bè rộn ràng vụ Tết

Những ngày cận Tết cổ truyền Bính Ngọ, làng nghề làm bánh phồng ở xã Cái Bè, tỉnh Đồng Tháp lại rộn ràng vào vụ sản xuất cao điểm. Sau một năm trầm lắng, không khí lao động tất bật trở lại trong từng căn bếp, từng sân phơi, mang theo hương vị Tết mộc mạc, đậm đà hồn quê của một nghề truyền thống trăm năm tuổi.

Tại gia đình chị Trần Thị Lan Thanh (ấp 4, xã Cái Bè), công việc làm bánh phồng sữa những ngày này gần như không có lúc ngơi tay. Theo chị Lan, dù bánh phồng được sản xuất quanh năm nhưng dịp Tết luôn là mùa cao điểm nhất khi nhu cầu mua làm quà biếu, quà Tết tăng mạnh.

Chị Lan chia sẻ, ngày thường mỗi mẻ bánh làm không nhiều, nhưng từ đầu tháng Chạp, lượng đơn đặt hàng tăng rõ rệt. Gia đình phải làm liên tục, có thể kéo dài đến ngày 26-27 tháng Chạp âm lịch mới kịp giao hàng. Giá bánh dịp Tết cũng nhích lên khoảng 10% so với ngày thường, chủ yếu để bù chi phí nguyên liệu và nhân công tăng cao.

Nghề làm bánh phồng ở khu vực Cái Bè xuất hiện từ hơn 100 năm trước, tập trung tại các xã Hậu Thành, Đông Hòa Hiệp và thị trấn Cái Bè (nay là xã Cái Bè). Nguyên liệu chính là bột mì được làm từ củ mì Tây Ninh, kết hợp với sữa, bơ, nước cốt dừa, lá dứa, sầu riêng… tạo nên hương vị đặc trưng khó lẫn. Trước đây, toàn khu vực có hơn 300 hộ làm bánh phồng quanh năm, hầu hết theo phương thức thủ công.

Từ khâu sơ chế củ mì, nấu, xay bột, quết dẻo, pha trộn gia vị đến phơi bánh ngoài nắng, tất cả đều đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm lâu năm. Chất lượng chiếc bánh phồng phụ thuộc rất lớn vào bí quyết riêng và đôi tay khéo léo của người thợ.

Tuy nhiên, vài năm gần đây, do sức tiêu thụ giảm và sự cạnh tranh mạnh mẽ từ nhiều loại bánh kẹo, thực phẩm khác, nghề làm bánh phồng Cái Bè không còn giữ được thời kỳ “hoàng kim”. Hiện nay, toàn xã chỉ còn vài chục hộ duy trì nghề, tập trung chủ yếu ở ấp 4.

Gắn bó với nghề qua ba thế hệ, ông Trần Văn Nhơn, chủ cơ sở bánh phồng sữa Nhơn Hoàng cho biết, mỗi tháng cơ sở của ông sản xuất khoảng 10 tấn bánh phồng, riêng dịp Tết sản lượng tăng gấp đôi. Dù thu nhập không cao so với nhiều ngành nghề khác, nhưng ông vẫn quyết tâm theo nghề để giữ gìn giá trị truyền thống của cha ông để lại.

Đáng chú ý, cơ sở Nhơn Hoàng là một trong số ít cơ sở tại xã mạnh dạn đầu tư máy móc, từng bước chuyển sang mô hình sản xuất bán công nghiệp. Một số công đoạn như quết bột, sấy bánh được cơ giới hóa, giúp giảm nhân công, rút ngắn khoảng 60% thời gian sản xuất, đồng thời đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

Ông Nhơn cho biết, tâm huyết lớn nhất hiện nay là tiếp tục cải tiến kỹ thuật, mở rộng quy mô và tìm kiếm đối tác hợp tác đầu tư để phát triển làng nghề bền vững hơn. Dịp Tết, bánh phồng Cái Bè được tiêu thụ mạnh tại các chợ, điểm du lịch, trạm dừng chân và cả kênh bán hàng trực tuyến.

Không chỉ là món ăn quen thuộc trong mâm cỗ ngày Tết, bánh phồng Cái Bè còn trở thành sản phẩm lưu niệm phục vụ du khách. Tại khu du lịch nhà cổ Ba Đức (xã Cái Bè), bánh phồng được trưng bày, giới thiệu như một đặc sản địa phương. Theo anh Nguyễn Quang Vinh, chủ nhà cổ Ba Đức, để nghề bánh phồng Cái Bè phục hồi và phát triển như trước, rất cần sự quan tâm, hỗ trợ của các ngành chức năng và chính quyền địa phương, nhất là trong việc chuyển đổi mô hình sản xuất, xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm.

Giữa nhịp sống hiện đại, tiếng quết bột, mùi bánh phồng phơi nắng và sự tất bật mùa Tết nơi làng nghề Cái Bè vẫn là nét chấm phá bình dị, góp phần gìn giữ hương vị Tết truyền thống của miền sông nước Đồng Tháp.